(ĐTCK) Ông Dương Văn Thanh, Tổng giám đốc Trung tâm Lưu ký chứng khoán (VSD) cho biết, đến nay, về cơ bản, các quy trình, quy chế hướng dẫn và công tác chuẩn bị đầu tư xây dựng hệ thống kỹ thuật cũng như cơ chế bù trừ thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của VSD đã hoàn tất, sẵn sàng cho việc triển khai hoạt động của thị trường chứng khoán phái sinh ngay khi cơ quan quản lý quyết định khai trương thị trường mới mẻ này.
Ông đánh giá như thế nào về khả năng chấp hành nghĩa vụ thanh toán của khối thành viên lưu ký trong năm 2016?
Sau giai đoạn tái cơ cấu khối công ty chứng khoán, số lượng công ty chứng khoán là thành viên của VSD đã giảm từ 103 trong năm 2011 xuống còn 85 thành viên. Quá trình tái cơ cấu các công ty chứng khoán đã giúp loại bỏ dần các công ty chứng khoán yếu kém và chất lượng cung cấp dịch vụ, ý thức chấp hành kỷ luật thanh toán, quy định nghiệp vụ của thành viên cũng ngày càng tốt hơn.
Năm 2016, tổng giá trị thanh toán tiền giao dịch chứng khoán trên các sàn giao dịch đạt 2.162.003 tỷ đồng, tăng 38,6% so với năm 2015 và tăng hơn 525% so với năm 2011. Điều đáng ghi nhận là mặc dù giá trị thanh toán giao dịch tăng, nhưng kỷ luật thanh toán của thị trường đã được nâng lên rõ rệt, ý thức chấp hành quy định về thanh toán của các thành viên được cải thiện đáng kể.
Nếu như năm 2011có nhiều thành viên phải sử dụng quỹ hỗ trợ thanh toán với số tiền lên đến 379 tỷ đồng thì đến năm 2014, con số này đã giảm xuống là 10 tỷ đồng, đến năm 2015 chỉ có 1 thành viên sử dụng quỹ với số tiền là 674 triệu đồng.
Đặc biệt, từ khi VSD áp dụng việc rút ngắn thời gian và quy trình thanh toán từ T+3 xuống T+2, không có thành viên nào thiếu tiền giao dịch dẫn đến phải sử dụng quỹ hỗ trợ thanh toán. Nhìn vào những con số này, một mặt có thể nhận thấy ý thức chấp hành kỷ luật thanh toán của thành viên đã được nâng lên đáng kế, mặt khác cũng cho thấy tiềm lực năng lực tài chính và công tác quản trị rủi ro của các công ty chứng khoán đã từng bước được nâng cao hơn và quá trình tái cơ cấu các công ty chứng khoán thành viên đã có được các kết quả khả quan.
Năm 2016 cũng là lần đầu tiên không phát sinh trường hợp thành viên bị đình chỉ tạm thời hoạt động lưu ký và trường hợp tạm thời mất khả năng thanh toán tiền phải sử dụng Quỹ hỗ trợ thanh toán.
Ông Dương Văn Thanh
Ông có thể chia sẻ các biện pháp mà VSD đang áp dụng để nâng cao hiệu quả xử lý nghiệp vụ giữa VSD và các thành viên lưu ký?
Những năm gần đây, để tạo điều kiện cho các thành viên và nâng cao hiệu quả xử lý nghiệp vụ giữa VSD và thành viên lưu ký, đồng thời tăng cường hoạt động giám sát và quản lý thành viên trong việc tuân thủ các quy chế nghiệp vụ của VSD, giúp thị trường vận hành an toàn hơn, VSD đã xây dựng các chế tài xử lý hành vi vi phạm quy chế nghiệp vụ của thành viên với nhiều cấp độ như: nhắc nhở bằng văn bản, khiển trách, tạm thời đình chỉ hoạt động lưu ký, tạm thời đình chỉ hoạt động bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán, thu hồi giấy chứng nhận thành viên, nhờ đó đã hạn chế việc vi phạm các quy định nghiệp vụ của thành viên, nâng cao hiệu quả quản lý, tính tự giác tuân thủ của thành viên và góp phần lành mạnh hóa thị trường.
Đặc biệt, VSD đã chủ động nghiên cứu các giải pháp về nghiệp vụ và công nghệ để nâng cao hiệu quả xử lý nghiệp vụ giữa VSD với thành viên.
Cụ thể, VSD đã triển khai áp dụng chữ ký số trong các hoạt động nghiệp vụ của VSD với thành viên nhằm đảm bảo an toàn, bảo mật cho hệ thống, giảm thời gian, chi phí xử lý nghiệp vụ; triển khai hệ thống vay cho vay chứng khoán nhằm giúp thành viên dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện các giao dịch vay, cho vay chứng khoán trong trường hợp thành viên tạm thời thiếu hụt chứng khoán để thanh toán và hỗ trợ thành viên lập quỹ ETF có đủ chứng khoán để góp vốn, thực hiện giao dịch hoán đổi danh mục với quỹ ETF.
